ISO 9001:2015 Tarihsel Gelişimi

ISO: Ürün, hizmet ve sistem için çeşitli standartlar oluşturan yayınlayan bir Uluslararası Standart Organizasyonunun kısaltmasıdır.

ISO 1947 yılında kurulan ve 146 Ülkenin üye olduğu, merkezi Cenevre / İSVİÇRE olan bir organizasyondur.

ISO Özel sektörle kamu arası da özel bir pozisyonda görev yapar. Çünkü bir taraftan devletlere ait enstitülerin üye olduğu diğer taraftan enstitülerin yapısını oluşturan özel sektör arasında köprü görevi gören bir yapıdır.

ISO’ nun Kelime Anlamı

“International Organization for Standardization” İngilizce açılımı kısaltılınca “IOS”, Fransızca da Organisation internationale de normalisation kısaltılırsa “OIN” olmasından dolayı Yunanca “eşit” anlamına gelen “isos” tan türetilerek şu an kullanılan “ISO” olarak adlandırılmıştır. KAYNAK: www.iso.org

Standart ilk olarak 1987 yılında Kalite Güvence Sistem Standardı olarak yayınlanarak uygulanmıştır. Bu aşamada standart 3 alt standarttan oluşmaktaydı: ISO 9001, ISO 9002, ISO 9003. Kurumlar faaliyet kapsamları doğrultusunda bu 3 standarttan birisini tercih edip uygulayarak, denetime girmekte ve belgelendirilmekteydiler.

Standardın bu versiyonu, özellikle doğru üretim ve hata yakalama konularına odaklanmıştır.

Standart ilk olarak 1994 yılında revizyona uğramış ve yeniden Kalite Güvence Sistem Standardı olarak yayınlanmıştır. Bu aşamada standart yine 3 alt standarttan oluşmaktaydı: ISO 9001, ISO 9002, ISO 9003. Kurumlar faaliyet kapsamları doğrultusunda bu 3 standarttan birisini tercih edip uygulayarak, denetime girmekte ve belgelendirilmekteydiler. Standardın bu versiyonu, önceki versiyondaki konulara ek olarak hata önleme konusuna da odaklanmaktaydı.

Standard daha sonra 2000 yılında revizyona uğramış ve bu sefer Kalite Yönetim Sistem Standardı olarak yayınlanmıştır. Belgelendirmeye esas teşkil eden sadece ISO 9001:2000 standardı mevcut olup ISO 9002 ve ISO 9003bu revizyonla tedavülden kalkmıştır. Ancak ana standart olan ISO 9001:2000‘i destekleyen ISO 9000, ISO 9004, ISO 19011 gibi klavuz standartlar da ISO tarafından yayınlanmıştır. Bu değişiklikten sonra kurum ve kuruluşlar, faaliyet alanları ne olursa olsun sadece ISO 9001 standardını uygulayarak bu belgeyi almaktadırlar.

Belgelendirmeye tabi tutulan faaliyetlere ait kapsam belgenin üzerinde tanımlanabilmektedir.Ayrıca belgelendirme kuruluşunun prensibine bağlı olarak değişkenlik göstermekle beraber hariç tutulan maddeler gerektiğinde sertifika üzerinde de belirtilebilmektedir. Standartın bu versiyonu, önceki versiyonlardaki konulara ilave olarak sürekli iyileşme ve verimliliğin arttırılmasını hedefleyen proses veya süreç tabanlı, müşteri odaklılığı daha ön planda tutan bir yönetim modeli ortaya koymaktadır.

2008 yılında ise bir önceki versiyona göre çok kapsamlı olmayan ve başka başlıklar altında detaylı olarak değinilmiş olan bir revizyon daha yapılmış olup son ve güncel versiyon ISO 9001:2015 olarak uygulanmaktadır. Bu standart TSEtarafından da güncellenerek ts en iso 9001 olarak yayımlanmıştır.

ISO 9001 standardı son olarak 15 Eylül 2015 tarihinde revize edilerek yayınlanmıştır.