+90 (216) 526 1004
bilgi@asbcert.com.trISO 9001:2026’nın 16 Eylül 2026 tarihinde yayımlanmasıyla birlikte ISO 9001:2015 sürümü yerini yeni standarda bıraktı. Halihazırda ISO 9001:2015 belgesine sahip kuruluşlar için geçiş süreci üç yıllık bir takvim içerisinde yürütülecek ve mevcut kuruluşların ISO 9001:2026’ya geçişlerini 30 Eylül 2029 tarihine kadar tamamlamaları gerekecek. Geçiş, planlı gözetim veya yeniden belgelendirme denetimi sırasında ya da ayrıca gerçekleştirilecek bir geçiş denetimiyle yapılabilecek.
Bu süreç, kalite yönetim sisteminin baştan sona yeniden kurulmasını gerektiren bir uygulama olarak değerlendirilmemelidir. ISO 9001:2026, 2015 sürümünün temel yapısını korurken liderlik, kalite kültürü, risk ve fırsat yönetimi gibi bazı alanlarda daha açık gereklilikler getiriyor. Bu nedenle kuruluşların öncelikle mevcut sistemlerini incelemesi ve yeni sürümle arasındaki farkları belirlemesi gerekir.
ISO 9001:2015 Belgesi Olan Kuruluşlar Ne Yapmalı?
Geçiş sürecinin ilk aşaması mevcut kalite yönetim sisteminin değerlendirilmesidir. Kuruluşun mevcut prosedürleri, süreçleri, kayıtları, kalite hedefleri, iç denetim uygulamaları ve yönetimin gözden geçirmesi faaliyetleri yeni standardın gereklilikleriyle karşılaştırılmalıdır.
Bu çalışma bir boşluk analizi şeklinde yürütülebilir. Böylece hangi uygulamaların mevcut haliyle sürdürülebileceği, hangi alanlarda güncelleme yapılması gerektiği ve hangi konular için yeni uygulamalar geliştirilmesinin gerekli olduğu ortaya çıkar.
ISO da kuruluşların mevcut sistemlerini temel almasını ve gerekli alanlarda hedefli güncellemeler yapmasını öneriyor.
ISO 9001:2026 Geçişinde İlk Adım: Değişiklikleri İncelemek
ISO 9001:2026, mevcut kalite yönetim sistemi yaklaşımını koruyor. Müşteri odaklılık, süreç yaklaşımı, risk temelli düşünme ve sürekli iyileştirme yeni sürümde de temel unsurlar arasında yer alıyor. Bunun yanında liderlik, kalite kültürü, etik davranış, riskler ve fırsatlar konusunda daha belirgin açıklamalar bulunuyor. Yeni bir Annex A bölümü de standardın bazı kavramlarını ve gerekliliklerin amacını açıklamak üzere eklenmiş durumda.
Bu nedenle geçiş hazırlığında yalnızca yeni maddelerin okunması yerine kuruluşun mevcut uygulamalarının standardın yeni yaklaşımıyla birlikte değerlendirilmesi daha sağlıklı bir yöntem oluşturur.
ISO 9001:2026 İçin Boşluk Analizi Nasıl Yapılır?
Boşluk analizinde kuruluşun mevcut kalite yönetim sistemi ile ISO 9001:2026 gereklilikleri karşılaştırılır.
İnceleme sırasında şu başlıklar ele alınabilir:
- Kuruluşun bağlamı
- İlgili tarafların ihtiyaçları
- Kalite politikası
- Liderlik ve sorumluluklar
- Kalite kültürü
- Risk ve fırsatların değerlendirilmesi
- Çalışanların farkındalığı
- Süreçlerin performansı
- Dokümante edilmiş bilgiler
- İç denetim
- Yönetimin gözden geçirmesi
- Sürekli iyileştirme
Bu değerlendirme sonucunda bir geçiş planı hazırlanabilir. Her değişikliğin aynı anda uygulanması yerine önceliklendirilmiş bir çalışma takvimi oluşturulması, sürecin daha kontrollü yürütülmesine yardımcı olur.
ISO 9001:2026 Denetimine Nasıl Hazırlanılır?
Geçiş denetiminden önce kuruluşun güncel kalite yönetim sisteminin uygulanabilirliği kontrol edilmelidir. Dokümanların güncel olması kadar süreçlerin sahada gerçekten uygulanması ve gerekli kayıtların oluşturulması da önem taşır.
İç denetim gerçekleştirilerek yeni gereklilikler açısından tespit edilen eksiklikler değerlendirilebilir. Ardından gerekli düzeltmeler yapılarak yönetimin gözden geçirmesi sürecinde geçiş hazırlığının durumu ele alınabilir.
ISO 9001:2015 Belgesi Ne Zamana Kadar Geçerli?
ISO 9001:2015 artık güncel standart sürümü değildir ve ISO tarafından geri çekilerek ISO 9001:2026 ile değiştirilmiştir. Bununla birlikte mevcut ISO 9001:2015 belgeli kuruluşlara geçiş için süre tanınmıştır. Kuruluşların geçişlerini 30 Eylül 2029 tarihine kadar tamamlamaları gerekiyor.
Ayrıca 31 Mart 2028 tarihinden itibaren yeni ve ilk kez gerçekleştirilecek akredite ISO 9001 belgelendirmelerinde yalnızca ISO 9001:2026 sürümüne göre sertifika düzenlenebilecek.
Bu nedenle kuruluşların son tarihe kadar beklemek yerine geçiş planını erken oluşturması, mevcut sistemde yapılması gereken değişiklikleri daha kontrollü şekilde tamamlamasına yardımcı olabilir.
ISO 9001:2026 Geçişi İçin Pratik Yol Haritası
Kuruluşlar geçiş sürecini aşağıdaki sırayla planlayabilir:
1. Mevcut sistemi inceleyin ISO 9001:2015 kapsamında uygulanan süreçleri ve dokümanları listeleyin.
2. Yeni standardı değerlendirin ISO 9001:2026 ile gelen değişiklikleri belirleyin.
3. Boşluk analizi yapın Mevcut uygulamalar ile yeni gereklilikler arasındaki farkları ortaya çıkarın.
4. Geçiş planı hazırlayın Sorumluları, yapılacak çalışmaları ve hedef tarihleri belirleyin.
5. Doküman ve süreçleri güncelleyin Gerekli prosedür, talimat, kayıt ve uygulamalarda düzenlemeler yapın.
6. Çalışanları bilgilendirin Yeni gerekliliklerin görev ve sorumluluklara etkisini aktarın.
7. İç denetim gerçekleştirin Sistemin yeni standarda uygunluğunu değerlendirin.
8. Yönetimin gözden geçirmesini gerçekleştirin Geçiş hazırlığının sonuçlarını ve gerekli iyileştirmeleri değerlendirin.
9. Belgelendirme kuruluşuyla geçiş tarihini planlayın Gözetim, yeniden belgelendirme veya ayrı geçiş denetimi için uygun takvimi belirleyin.
ISO 9001 ve ISO 22000 Birlikte Yönetilebilir mi?
Kuruluşun faaliyet alanına göre birden fazla yönetim sistemi standardı aynı yapı içerisinde uygulanabilir. ISO 9001 kalite yönetim sistemine odaklanırken, ISO 22000 gıda güvenliği yönetim sistemi için gereklilikleri ele alır.
Ortak yönetim sistemi yapıları sayesinde farklı standartların süreç, dokümantasyon, iç denetim ve yönetimin gözden geçirmesi gibi alanlarda birlikte yönetilmesi mümkün olabilir. ISO 9001:2026 da diğer ISO yönetim sistemi standartlarıyla uyumu destekleyen Harmonized Structure yapısını koruyor.
